Ngày 02/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Nghị định có hiệu lực từ ngày 16/01/2026, với mục tiêu làm rõ phạm vi trách nhiệm, siết chặt quản lý và khắc phục các khoảng trống trong xử phạt trước đây.
Mở rộng đối tượng bị xử phạt
Nghị định mở rộng khái niệm vi phạm hành chính về thuế, bao gồm cả các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý (tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, cổ tức và lợi nhuận được chia từ phần vốn nhà nước…). Đối tượng bị xử phạt cũng được mở rộng, bao gồm người nộp thuế trực tiếp vi phạm, tổ chức – cá nhân được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế nếu phát sinh vi phạm, và các đơn vị hợp thành thuộc diện kê khai theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.
Mức phạt đối với hành vi không lập hóa đơn
Đối với nhóm hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, cho biếu tặng, trả thay lương, tiêu dùng nội bộ hoặc cho vay mượn: nếu không lập hóa đơn ở mức 1 số hóa đơn thì chỉ bị phạt cảnh cáo; từ 10 đến dưới 50 số hóa đơn hoặc bán hàng hóa/cung cấp dịch vụ từ 2 đến dưới 10 số hóa đơn không lập hóa đơn thì bị phạt từ 2.000.000 đến 10.000.000 đồng. Với hàng hóa, dịch vụ kinh doanh thông thường nhằm tạo doanh thu, mức phạt cao hơn đáng kể, có thể lên đến 30 triệu đồng đối với nhóm khuyến mại – biếu tặng và từ 30 đến 70 triệu đồng đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng, cung cấp dịch vụ thông thường.
Ngưỡng xác định vi phạm quy mô lớn (tình tiết tăng nặng)
- Trốn thuế: từ 100 triệu đồng trở lên được xem là vi phạm quy mô lớn.
- Vi phạm về hóa đơn (mất, cháy, hỏng, tiêu hủy…): từ 10 số hóa đơn trở lên được xem là vi phạm quy mô lớn.
Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc áp dụng: nếu các hành vi vi phạm về thủ tục thuế xảy ra trong cùng một ngày, chỉ bị xử phạt về một hành vi có khung phạt tiền cao nhất. Nếu có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên, áp dụng mức tối thiểu của khung phạt; ngược lại nếu có từ 2 tình tiết tăng nặng trở lên, áp dụng mức tối đa của khung phạt.
Trường hợp bất khả kháng được xem xét miễn, giảm
Nghị định bổ sung quy định về các trường hợp bất khả kháng được xem xét khi xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, bao gồm thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công hoặc các sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước và không thể khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết.
Doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên làm gì để tránh bị phạt?
- Xuất hóa đơn đúng thời điểm phát sinh giao dịch, không chờ gộp cuối tháng hay cuối kỳ.
- Với hàng khuyến mại, biếu tặng, hàng mẫu – vẫn phải lập hóa đơn dù không thu tiền.
- Rà soát quy trình nội bộ để đảm bảo không phát sinh vi phạm lặp lại nhiều lần, vì số lượng hóa đơn vi phạm là yếu tố trực tiếp quyết định mức phạt.
Câu hỏi thường gặp
- Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng/năm không bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có bị phạt theo nghị định này không?
Trả lời: Hộ kinh doanh dưới ngưỡng vẫn phải xuất hóa đơn khi bán hàng nếu người mua yêu cầu; nếu không lập hóa đơn theo quy định vẫn có thể bị xử phạt theo các mức tương ứng.
Để tránh những khoản phạt không đáng có, doanh nghiệp nên có bộ phận kế toán rà soát quy trình xuất hóa đơn định kỳ. An Phúc cung cấp dịch vụ rà soát rủi ro hóa đơn và hoàn thiện sổ sách theo đúng quy định hiện hành.
Hỗ trợ giải đáp