Tính đúng các khoản trích theo lương là một trong những công việc quan trọng và dễ sai sót nhất của bộ phận kế toán tiền lương, đặc biệt khi mức lương tối thiểu vùng thay đổi từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Bài viết tổng hợp đầy đủ tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm bắt buộc và kinh phí công đoàn áp dụng cho năm 2026.
Tổng tỷ lệ trích các khoản theo lương năm 2026
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và các văn bản hướng dẫn hiện hành, tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp) là 32% tính trên quỹ lương làm căn cứ đóng, trong đó doanh nghiệp đóng phần lớn hơn và người lao động đóng phần còn lại.
Chi tiết tỷ lệ đóng của doanh nghiệp và người lao động
- Người lao động đóng: 10,5% (gồm 8% BHXH, 1,5% BHYT, 1% BHTN).
- Doanh nghiệp đóng: khoảng 21,5% (gồm phần BHXH, BHYT, BHTN theo tỷ lệ tương ứng và 0,5% bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp; riêng ngành nghề có nguy cơ cao về tai nạn lao động, nếu đủ điều kiện và được Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chấp thuận, có thể áp dụng mức 0,3% thay vì 0,5%).
- Kinh phí công đoàn: doanh nghiệp đóng thêm 2% quỹ lương làm căn cứ đóng BHXH (khoản này nộp cho tổ chức công đoàn, không phải cơ quan BHXH).
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc là tiền lương tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Mức tiền lương này không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng, cụ thể từ 01/01/2026: Vùng I là 5.310.000 đồng/tháng, Vùng II là 4.730.000 đồng/tháng, Vùng III là 4.140.000 đồng/tháng, Vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng.
Một số lưu ý quan trọng khi áp dụng năm 2026
- Tỷ lệ đóng BHXH, BHYT, BHTN nêu trên chỉ áp dụng đối với người lao động là công dân Việt Nam.
- Từ 01/01/2026, người lao động nước ngoài không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của Luật Việc làm 2025 – doanh nghiệp cần lưu ý điều chỉnh khi tính lương cho lao động nước ngoài.
- Khi lương tối thiểu vùng thay đổi, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ thang bảng lương và mức đóng bảo hiểm để không vi phạm quy định mức lương đóng BHXH tối thiểu.
Cách hạch toán các khoản trích theo lương
Khi trích các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn vào chi phí doanh nghiệp, kế toán ghi nhận vào các tài khoản chi phí tương ứng (chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung, chi phí quản lý doanh nghiệp…) đối ứng với các tài khoản phải trả, phải nộp: tài khoản bảo hiểm xã hội phải nộp, bảo hiểm y tế phải nộp, bảo hiểm thất nghiệp phải nộp và kinh phí công đoàn phải nộp – theo đúng tỷ lệ trích quy định trên tiền lương tham gia bảo hiểm xã hội của từng nhân viên.
Câu hỏi thường gặp
- Doanh nghiệp đóng thiếu hoặc chậm các khoản bảo hiểm có bị phạt không?
Trả lời: Có, việc đóng BHXH không đủ, không đúng hạn có thể dẫn đến bị truy thu và xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt có thể lên đến hàng trăm triệu đồng tùy mức độ và số lượng lao động bị ảnh hưởng.
Kế Toán An Phúc hỗ trợ doanh nghiệp tính đúng, đóng đủ các khoản trích theo lương, đồng thời cập nhật kịp thời các thay đổi về lương tối thiểu vùng và tỷ lệ đóng bảo hiểm.
Hỗ trợ giải đáp